De verwarring rond duurzaamheid in audiovisuele apparatuur
Verduurzaming van audiovisuele apparatuur is complex. Waar bij verlichting of klimaatinstallaties vaak al heldere normen en certificeringen bestaan, is de AV-wereld minder transparant. Veel fabrikanten gebruiken groene marketingtermen zoals “eco mode” of “energy saver” zonder heldere definities of onafhankelijke toetsing. Dit maakt het voor facility managers lastig om in te schatten welke keuzes écht duurzaam zijn.
Zo kreeg Kjeld deze vraag onlangs tijdens een intakegesprek met een facility manager van een internationale consultancy organisatie: “Waar begin ik als ik mijn vergaderruimtes wil verduurzamen?” Het eerlijke antwoord: bij inzicht. En daarvoor is betrouwbare informatie cruciaal.
De 3 grootste valkuilen bij duurzame AV-aankopen
Het goede nieuws is dat veel organisaties willen verduurzamen, maar maken onderweg keuzes die het tegenovergestelde effect hebben.
Deze drie veelvoorkomende valkuilen zorgen ervoor dat duurzame ambities in de praktijk stranden:
1. Vertrouwen op marketingclaims zonder onderbouwing
Veel AV-fabrikanten gebruiken termen als “eco-mode”, “energiezuinig” of “groen”. Op zichzelf klinkt dat positief, maar vaak ontbreekt de onafhankelijke toetsing die nodig is om de échte duurzaamheid van een product te beoordelen. Een label is oppervlakkig wanneer het niet duidelijk maakt wat er precies gemeten is, welke methode daarvoor is gebruikt en door wie dit gecontroleerd is. Daarom is het belangrijk om verder te kijken dan de marketingpraat. Vraag altijd naar onderliggende data, zoals energieverbruik over de volledige levensduur, gebruikte materialen of circulariteitspercentages. Onafhankelijke platforms en certificeringen, zoals het GSES-platform, helpen om feiten naast elkaar te leggen en zo een eerlijk onderscheid te maken tussen schijn en realiteit.
2. Geen inzicht in de werkelijke milieu-impact
Veel organisaties hebben geen duidelijk beeld van de daadwerkelijke milieu-impact van hun AV-apparatuur. Zonder betrouwbare data over energieverbruik, levensduur en gebruikte materialen lijkt vervanging vaak de snelste weg naar verduurzaming. In de praktijk kan dit juist leiden tot onnodige investeringen en extra afval, terwijl bestaande apparatuur soms nog prima voldoet.
3. Samenwerken met leveranciers die niet transparant zijn
Niet elke leverancier die duurzaamheid claimt, is daar ook echt open en duidelijk over. Een gebrek aan transparantie herken je bijvoorbeeld wanneer:
- er geen inzicht wordt gegeven in de herkomst van materialen of productiemethoden,
- cijfers over energieverbruik, circulariteit of CO₂-uitstoot ontbreken,
- keurmerken of certificeringen niet onafhankelijk te verifiëren zijn.
Als inkoper of facility manager kun je dit doorbreken door actief vragen te stellen en onderliggende documentatie op te vragen. Denk aan levenscyclusanalyses, onafhankelijke keurmerken of deelname aan platforms zoals GSES. Zo maak je zichtbaar of een leverancier écht duurzaam werkt of alleen de juiste woorden gebruikt.
Mini-checklist – stel altijd deze drie vragen:
- Kunt u laten zien waar de materialen vandaan komen en hoe ze worden verwerkt?
- Welke onafhankelijke certificeringen of keurmerken kunt u overleggen?
- Hoe wordt de CO₂-impact of circulariteit van dit product gemeten en bijgehouden?
Met zulke vragen leg je het fundament om feiten van claims te scheiden en kies je partners die écht bijdragen aan jouw duurzaamheidsdoelen.
Waarom greenwashing veel voorkomt in AV
Greenwashing – het misleiden van klanten door een product groener voor te doen dan het werkelijk is – komt in de AV-industrie helaas vaak voor. Dit heeft meerdere oorzaken. Ten eerste is er een gebrek aan uniforme regelgeving. Fabrikanten hanteren eigen normen, waardoor het vergelijken van bijvoorbeeld energieverbruik of levensduur lastig is.
Daarnaast speelt marketing een rol. De vraag naar duurzame oplossingen groeit, en dus wordt er gretig ingespeeld op deze behoefte – soms zonder voldoende onderbouwing. Een scherm dat in ‘eco-modus’ slechts 5 watt minder verbruikt, kan alsnog het label “energiezuinig” krijgen, terwijl het in de praktijk weinig verschil maakt.
Voor facility managers betekent dit: wees kritisch. Laat je niet misleiden door oppervlakkige claims, maar vraag door naar onderliggende data.
Hoe herken je betrouwbare data?
Om greenwashing te voorkomen, is het belangrijk om te weten waarop je moet letten. Transparante en onafhankelijke certificering is hierbij een sleutel. Een goed voorbeeld is het GSES-platform (Global Sustainable Enterprise System). Dit platform biedt objectieve inzichten in de duurzaamheid van producten en processen en helpt organisaties om prestaties te monitoren en te rapporteren.
Daarnaast kun je ook letten op:
- Levensduur-informatie: Wordt er duidelijk gecommuniceerd over verwachte gebruiksduur?
- Circulariteitswaarde: Is het product modulair opgebouwd? Zijn onderdelen te vervangen, zoals losse panelen of voedingen, of moet bij een defect het hele product worden vervangen?
- Materiaalherkomst: Zijn materialen herbruikbaar, gerecycled of duurzaam geproduceerd?
Wat je wél en niet moet geloven
Niet alles wat ‘groen’ klinkt, is dat ook. Termen als “low energy” of “eco-friendly” zeggen niets zonder onderbouwing. Vermijd producten waarvan de duurzaamheidsclaims uitsluitend afkomstig zijn van de fabrikant zelf.
Vertrouw wél op:
- Onafhankelijke keurmerken en rapporten (zoals GSES, EcoVadis of Cradle to Cradle)
- Transparantie over herkomst van materialen
- Beschrijvingen van circulaire businessmodellen, zoals leaseconstructies met retourname
De 5 stappen naar duurzame AV-oplossingen
Om facility managers te helpen, hebben we een praktische checklist opgesteld die helpt om stapsgewijs en verantwoord te verduurzamen:
- Inventarisatie
Breng de huidige AV-infrastructuur in kaart. Kijk naar verouderde apparatuur, energieverbruik en gebruiksfrequentie. Vaak blijkt dat een groot deel van de apparatuur overschat is niet passend bij de werkelijke behoefte — en dus onnodig belastend voor het milieu én de portemonnee.
- Doelen stellen
Stel concrete doelen: wil je het energieverbruik per ruimte halveren? Of 50% van je AV-omgeving circulair inrichten binnen twee jaar? Duidelijke doelen helpen bij het maken van keuzes en het meten van voortgang.
- Duurzame AV kiezen
Selecteer apparatuur die voldoet aan objectieve duurzaamheidscriteria. Kies voor producten met aantoonbaar lagere milieu-impact, modulair ontwerp en recyclebare materialen. Overweeg ook oplossingen als BRIX zero: een volledig circulaire AV-oplossing die is ontworpen voor minimale impact.
- Werken met transparante partners
Kies leveranciers die open zijn over hun keten, materialen en productiemethoden. Transparantie is een belangrijke graadmeter voor integriteit. Vraag naar hun certificeringen en concrete duurzaamheidsinitiatieven.
- Monitoren & communiceren
Gebruik tools zoals het GSES-platform om prestaties inzichtelijk te maken en de voortgang meetbaar te houden. Door rapportages te delen met interne en externe stakeholders ontstaat draagvlak én trots op behaalde resultaten.
